దేశవ్యాప్తంగా బియ్యం ధరలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక చర్యలకు శ్రీకారం చుట్టింది. ముఖ్యంగా దక్షిణాది రాష్ట్రాల్లో బియ్యం ధరల పెరుగుదలను నియంత్రించడంతో పాటు మార్కెట్లో సరిపడా నిల్వలు అందుబాటులో ఉండేలా పలు నిర్ణయాలు తీసుకుంది. వ్యాపారులు, హోల్‌సేల్ డీలర్లు, రిటైలర్లు ఇకపై తమ వద్ద ఉన్న బియ్యం, ధాన్యం నిల్వల వివరాలను ప్రతి వారం ప్రభుత్వానికి వెల్లడించాల్సి ఉంటుంది. దీంతో అక్రమ నిల్వలు, కృత్రిమ కొరత సృష్టించే ప్రయత్నాలకు అడ్డుకట్ట వేయాలని కేంద్రం భావిస్తోంది.
ప్రతి శుక్రవారం స్టాక్ వివరాలు తప్పనిసరి
కేంద్ర వినియోగదారుల వ్యవహారాలు, ఆహార మరియు ప్రజా పంపిణీ శాఖ నవంబర్ 6న కొత్త ఆదేశాలు జారీ చేసింది. వీటి ప్రకారం దేశవ్యాప్తంగా బియ్యం, ధాన్యం నిల్వలు కలిగి ఉన్న వ్యాపారులు, హోల్‌సేల్ డీలర్లు, రిటైలర్లు, పెద్ద రిటైల్ సంస్థలు, రైస్ మిల్లర్లు తమ నిల్వల వివరాలను ప్రభుత్వ పోర్టల్‌లో నమోదు చేయాలి.
ఈ వివరాలను ప్రతి శుక్రవారం అప్‌డేట్ చేయడం తప్పనిసరి. బాస్మతి బియ్యం, నాన్ బాస్మతి ప్రీమియం బియ్యం, సాధారణ నాన్ బాస్మతి బియ్యం, ఉప్పుడు బియ్యం, నూకలు, వరి ధాన్యం వంటి ఆరు విభాగాల్లో నిల్వల వివరాలను వెల్లడించాలి.
నమోదు చేసుకోకుండా వ్యాపారం నిర్వహించినా, ప్రభుత్వం నిర్ణయించిన నిల్వ పరిమితులను ఉల్లంఘించినా నిత్యావసర వస్తువుల చట్టం, 1955 ప్రకారం చర్యలు తీసుకునే అవకాశం ఉంది.
ఐదు దక్షిణాది రాష్ట్రాలకు కీలక అనుమతి
బియ్యం ధరల పెరుగుదల నేపథ్యంలో ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, కర్ణాటక, కేరళ, తమిళనాడు రాష్ట్రాలకు కేంద్రం కీలక అనుమతి ఇచ్చింది. అవసరాన్ని బట్టి ఈ రాష్ట్రాలు బియ్యం, వరి ధాన్యం నిల్వలపై పరిమితులు విధించవచ్చు.
ఈ పరిమితులు విధించినట్లయితే అవి 2027 జనవరి 31 వరకు అమల్లో ఉండవచ్చు. అయితే కేంద్రం నేరుగా అన్ని రాష్ట్రాల్లో ఒకే నిల్వ పరిమితిని విధించలేదు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు పరిస్థితులను పరిశీలించి తగిన ఆదేశాలు జారీ చేయాల్సి ఉంటుంది.
భారత్ రైస్ సరఫరా మరింత పెంపు
సామాన్య ప్రజలకు తక్కువ ధరకు బియ్యం అందుబాటులో ఉండేలా కేంద్రం భారత్ రైస్ సరఫరాను కూడా పెంచాలని నిర్ణయించింది. ఇందుకోసం నాఫెడ్ (NAFED), ఎన్‌సీసీఎఫ్ (NCCF), కేంద్రీయ భండార్ సంస్థలకు అదనపు బియ్యం కేటాయించనుంది.
ముఖ్యంగా దక్షిణాది రాష్ట్రాల్లో భారత్ రైస్ అందుబాటును పెంచేందుకు మరిన్ని పంపిణీ మార్గాలను అన్వేషించాలని ఈ సంస్థలకు సూచించింది. దీనివల్ల వినియోగదారులకు సరసమైన ధరలకు బియ్యం లభించే అవకాశం ఉంటుంది.
బహిరంగ మార్కెట్లోకి మరింత బియ్యం
బియ్యం ధరలను నియంత్రించేందుకు కేంద్రం మరో కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. ఓపెన్ మార్కెట్ సేల్ స్కీమ్ (OMSS-D) కింద 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరానికి బహిరంగ మార్కెట్లో విక్రయించే బియ్యం లక్ష్యాన్ని రెట్టింపు చేసింది.
గతంలో 25 లక్షల మెట్రిక్ టన్నులుగా ఉన్న లక్ష్యాన్ని ఇప్పుడు 50 లక్షల మెట్రిక్ టన్నులకు పెంచింది. అక్టోబర్ 31, 2026 నాటికే ఈ పథకం ద్వారా వేలం ప్రక్రియలో ప్రైవేట్ వ్యాపారులకు 25 లక్షల మెట్రిక్ టన్నుల బియ్యం విక్రయించినట్లు కేంద్రం వెల్లడించింది. గత ఏడాది ఇదే సమయానికి ఈ పరిమాణం 11 లక్షల మెట్రిక్ టన్నులుగా ఉంది.
బియ్యం ధరలు తగ్గుతాయా?
వరి సాగు విస్తీర్ణం తగ్గడం, అసమాన వర్షపాతం వంటి కారణాలతో ఈ ఏడాది బియ్యం సరఫరాపై ఒత్తిడి ఏర్పడింది. ముఖ్యంగా దక్షిణాది మార్కెట్లలో సోనా మసూరి వంటి కొన్ని రకాల బియ్యం ధరలు పెరిగినట్లు నివేదికలు వెల్లడిస్తున్నాయి.
కేంద్రం తీసుకున్న తాజా చర్యలతో మార్కెట్లో బియ్యం సరఫరా పెరిగి, అక్రమ నిల్వలు తగ్గితే ధరలపై ఒత్తిడి తగ్గే అవకాశం ఉంది. అయితే ఈ నిర్ణయాల వల్ల రిటైల్ ధరలు వెంటనే తగ్గుతాయని చెప్పలేం. రాష్ట్రాల అమలు, మార్కెట్లో సరఫరా, పంట దిగుబడులు వంటి అంశాలపై ధరలు ఆధారపడి ఉంటాయి.
మొత్తానికి: బియ్యం ధరల పెరుగుదలతో ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్న వినియోగదారులకు ఊరట కల్పించేందుకు కేంద్రం నిల్వల పర్యవేక్షణ, భారత్ రైస్ సరఫరా పెంపు, బహిరంగ మార్కెట్ విక్రయాల విస్తరణ వంటి చర్యలు చేపట్టింది. ముఖ్యంగా ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ ప్రజలు ఈ పరిణామాలను గమనించాల్సిన అవసరం ఉంది.
