హైవేపై ప్రయాణిస్తున్నప్పుడు టోల్ ప్లాజా దగ్గరకు రాగానే వేగం తగ్గించడం, క్యూలో నిలబడటం, టోల్ చెల్లించి మళ్లీ ముందుకు వెళ్లడం ఇక క్రమంగా గతం కానుంది. దేశంలో హైస్పీడ్ జాతీయ రహదారులను మరింత వేగవంతంగా, సురక్షితంగా మార్చేందుకు NHAI కొత్త మార్గదర్శకాలను తీసుకొచ్చింది. వీటిలో ముఖ్యమైనది వాహనాలు ఆగకుండానే టోల్ వసూలు చేసే మల్టీ-లేన్ ఫ్రీ ఫ్లో (MLFF) విధానం.
టోల్ ప్లాజా దగ్గర ఆగాల్సిన అవసరం లేదు
కొత్త విధానంలో వాహనాలు టోల్ ప్లాజా వద్ద బ్యారియర్ దగ్గర ఆగాల్సిన అవసరం ఉండదు. వాహనం కదులుతూనే టోల్ వసూలు చేసేలా వ్యవస్థ పనిచేస్తుంది.
దీని కోసం FASTag, ఆటోమేటిక్ నంబర్ ప్లేట్ రికగ్నిషన్ (ANPR) వంటి టెక్నాలజీలను ఉపయోగిస్తారు. వాహనం నంబర్ను గుర్తించి, సంబంధిత టోల్ మొత్తాన్ని ఎలక్ట్రానిక్ విధానంలో వసూలు చేస్తారు.
గుజరాత్లోని NH-48పై ఇప్పటికే దేశంలో తొలి MLFF టోలింగ్ వ్యవస్థను అమలు చేశారు. ప్రారంభమైన మొదటి రోజే సుమారు 41,500 వాహనాలు ఈ విధానంలో ప్రయాణించినట్లు కేంద్ర ప్రభుత్వం తెలిపింది.
అన్ని రోడ్లకు వెంటనే అమలు కాదు
ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన విషయం ఉంది. ఈ మార్పు దేశంలోని అన్ని హైవేలపై ఒకేసారి అమల్లోకి వస్తుందని కాదు.
NHAI కొత్త మార్గదర్శకాలు ప్రధానంగా రాబోయే నాలుగు, ఆరు లేన్ల యాక్సెస్-కంట్రోల్డ్ హైస్పీడ్ జాతీయ రహదారుల రూపకల్పనకు వర్తిస్తాయి. ప్రస్తుతం ఉన్న ప్రతి టోల్ ప్లాజాను వెంటనే తొలగిస్తారనే అర్థం కూడా కాదు. ఎక్స్ప్రెస్వేలు ఈ ప్రత్యేక మార్గదర్శకాల పరిధిలో లేవు.
హైవేలపై మరో కీలక మార్పు
కొత్త హైస్పీడ్ కారిడార్లలో రహదారి భద్రతకు కూడా ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇవ్వనున్నారు. భవిష్యత్ ట్రాఫిక్ను అంచనా వేసి రోడ్డు ఎన్ని లేన్లతో నిర్మించాలనే విషయాన్ని నిర్ణయించనున్నారు.
ప్రస్తుత ట్రాఫిక్తో పాటు భవిష్యత్తులో పెరిగే వాహన రాకపోకలు, సరుకు రవాణా, ఇతర రహదారుల నుంచి వచ్చే ట్రాఫిక్, టోల్ డేటా వంటి అంశాలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని NHAI సూచించింది.
రోడ్డు మధ్యలో అక్రమ మలుపులకు చెక్
భవిష్యత్ యాక్సెస్-కంట్రోల్డ్ హైస్పీడ్ హైవేలలో మధ్యలో అనవసరమైన డివైడర్ కట్స్, రోడ్డు స్థాయి కూడళ్లను నివారించనున్నారు.
దీంతో వాహనాలు అకస్మాత్తుగా రోడ్డును దాటడం లేదా ఎదురుగా వచ్చే ట్రాఫిక్తో ఢీకొనే ప్రమాదాలు తగ్గే అవకాశం ఉంది. హైవే ఎగ్జిట్లకు ముందుగానే స్పష్టమైన సూచికలను ఏర్పాటు చేయనున్నారు.
హైవే నిర్మాణంలో AI టెక్నాలజీ
రోడ్ల నిర్మాణంలో కూడా టెక్నాలజీ వినియోగాన్ని పెంచనున్నారు. Automated, Intelligent Machine-Aided Construction (AI-MC) విధానాన్ని ఉపయోగించడం ద్వారా నిర్మాణ నాణ్యత, ఖచ్చితత్వం, పర్యవేక్షణను మెరుగుపరచాలని NHAI భావిస్తోంది.
అంటే మార్పు కేవలం టోల్ వసూలు విధానంలోనే కాకుండా.. రోడ్డు డిజైన్, నిర్మాణం, ట్రాఫిక్ ప్రణాళికలోనూ ఉండనుంది.
పచ్చదనం, నీటి సంరక్షణకు కూడా ప్రాధాన్యం
కొత్త హైవేలలో రహదారి నిర్మాణంతో పాటు పర్యావరణ అంశాలపైనా దృష్టి పెట్టనున్నారు.
మధ్యభాగాలు, ఫ్లైఓవర్ల కింద, లూప్ ప్రాంతాల్లో స్థానిక వాతావరణానికి అనుగుణంగా మొక్కలు నాటడం, నీటి వినియోగాన్ని తగ్గించేందుకు డ్రిప్ ఇరిగేషన్ ఏర్పాటు చేయడం, వర్షపు నీటి సేకరణ, మెరుగైన డ్రైనేజీ వ్యవస్థలను ప్రాజెక్ట్ దశలోనే చేర్చాలని మార్గదర్శకాలు సూచిస్తున్నాయి.
వాహనదారులకు ఉపయోగం ఏంటి?
ఈ మార్పులు పూర్తిస్థాయిలో అమల్లోకి వస్తే హైవేపై ప్రయాణించే వాహనదారులకు ప్రధానంగా మూడు ప్రయోజనాలు ఉండొచ్చు:
- టోల్ ప్లాజా వద్ద వేగం తగ్గించాల్సిన అవసరం తగ్గుతుంది.
- టోల్ క్యూల వల్ల కలిగే ఆలస్యం తగ్గవచ్చు.
- ఇంధన వినియోగం, ట్రాఫిక్ రద్దీ కూడా తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది.
అయితే టోల్ మాత్రం రద్దు కావడం లేదు. టోల్ చెల్లించే విధానం మాత్రమే మరింత ఆటోమేటిక్, బ్యారియర్లెస్గా మారుతోంది.
మొత్తానికి.. NHAI కొత్త మార్గదర్శకాలతో భారత హైవే వ్యవస్థ క్రమంగా ‘ఆగి టోల్ చెల్లించే’ విధానం నుంచి ‘కదులుతూనే టోల్ చెల్లించే’ విధానం వైపు వెళ్తోంది. MLFF, FASTag, ANPRతో పాటు మెరుగైన రోడ్డు డిజైన్, భద్రత, పర్యావరణ చర్యలు కలిసి భవిష్యత్ హైస్పీడ్ హైవేలను మరింత స్మార్ట్గా మార్చే అవకాశం ఉంది.